Darmowa dostawa w Polsce od 200 zł
Darmowa dostawa od 200 zł
Kutki, nazywane również katuką, to niewielka wieloletnia roślina rosnąca wysoko w Himalajach. W ajurwedzie wykorzystywane jest przede wszystkim jej kłącze, wyróżniające się wyjątkowo intensywnym, gorzkim smakiem. Sama nazwa katuka oznacza „ostry” lub „przenikliwy” i nawiązuje do charakterystycznych właściwości rośliny.
Kutki uznawane jest za jedno z najważniejszych gorzkich ziół ajurwedyjskich wspierających wątrobę, przepływ żółci i naturalne procesy oczyszczania organizmu. Tradycyjnie stosowane jest również w celu pobudzania ognia trawiennego, oczyszczania krwi oraz usuwania amy, czyli nagromadzonych produktów niepełnego trawienia.
Roślina występuje naturalnie w surowym, chłodnym klimacie Himalajów. Rośnie na skalistych zboczach i wysokogórskich łąkach, często na wysokości od około 2500 do 5000 m n.p.m. Ze względu na intensywne pozyskiwanie ze środowiska naturalnego kutki należy obecnie do roślin wymagających szczególnej ochrony i odpowiedzialnego, kontrolowanego zbioru.
Kutki (Picrorhiza kurroa) znane jest również pod nazwami katuka,
katuki oraz kutkin. Należy do rodziny babkowatych, wcześniej zaliczanej
do trędownikowatych. Jest niewielką byliną wytwarzającą podziemne kłącza, które stanowią część wykorzystywaną w ajurwedzie.
Roślina naturalnie występuje w wysokich partiach Himalajów, między innymi na terenach Indii, Nepalu i Tybetu. Dobrze radzi sobie w chłodnym klimacie,
na stromych, kamienistych zboczach i w miejscach o wilgotnej glebie.
Jej zdolność przetrwania w tak wymagających warunkach sprawia,
że jest silnie związana z wysokogórskim krajobrazem Himalajów.
W obrębie surowców określanych jako kutki spotyka się także gatunek Neopicrorhiza scrophulariiflora. Rośliny te są blisko spokrewnione
i wykorzystywane w podobny sposób, jednak różnią się naturalnym obszarem występowania. W Nepalu Neopicrorhiza scrophulariiflora rośnie dziko
w wysokich partiach gór, często obok jatamansi.
Ze względu na powolny wzrost i pozyskiwanie części podziemnych naturalne stanowiska Kutki są szczególnie narażone na nadmierną eksploatację. Dlatego ważne jest, aby surowiec pochodził z legalnego, kontrolowanego i możliwie zrównoważonego źródła.
W małych ilościach Kutki tradycyjnie stosowane jest w celu pobudzania agni
i perystaltyki jelit. Większe ilości wykazują silniejsze działanie oczyszczające, dlatego sposób stosowania powinien być dopasowany indywidualnie, najlepiej po konsultacji ze specjalistą ajurwedy.
U niektórych osób może minąć od 3 do 6 tygodni, zanim organizm w pełni zaaklimatyzuje się do nowego zioła lub formuły. Możesz zdecydować się
na powolne zaprzestanie stosowania formuły po osiągnięciu pożądanego efektu lub kontynuować przyjmowanie jej jako codziennego suplementu.
Dla wielu osób Kutki może być przyjmowane długoterminowo, przez miesiące. Współpraca z praktykiem ajurwedy jest zawsze najlepszym sposobem
na ustalenie właściwej dawki i okresu stosowania dla Ciebie.
Istnieje szereg badań nad Kutki, które wskazują na jej dobroczynny wpływ
na organizm. Poniżej kilka przeglądów i badań klinicznych przeprowadzonych
na ludziach i in vitro, które oceniały wpływ Kutki na różne aspekty zdrowia:
1. Wpływ Kutki (Picrorhiza kurroa) na wątrobę, stres oksydacyjny i odporność
Przegląd badań nad Picrorhiza kurroa wskazuje przede wszystkim na jego potencjalne działanie hepatoprotekcyjne, antycholestatyczne, antyoksydacyjne oraz immunomodulujące. Badacze zwracają uwagę,
że dotychczasowe badania koncentrowały się głównie na ochronie wątroby, wspieraniu prawidłowego przepływu żółci, ograniczaniu stresu oksydacyjnego oraz wpływie na funkcjonowanie układu odpornościowego. [1]
2. Wpływ Picroliv z Kutki na ochronę i regenerację wątroby
Przegląd badań poświęcony Picroliv – standaryzowanej frakcji glikozydów irydoidowych pozyskiwanej z Picrorhiza kurroa – wskazuje na jej wyraźny potencjał hepatoprotekcyjny. Dotychczasowe badania eksperymentalne wykazały, że Picroliv może chronić komórki wątroby przed uszkodzeniami wywołanymi przez toksyny, stres oksydacyjny oraz niektóre leki.
Autorzy zwracają również uwagę na właściwości przeciwutleniające, przeciwzapalne oraz wspierające regenerację tkanki wątrobowej. Wyniki sugerują, że aktywne związki zawarte w Kutki mogą wspierać naturalne mechanizmy ochronne wątroby i procesy jej odbudowy. [2]
3. Wpływ Kutki (Picrorhiza kurroa) na funkcjonowanie i regenerację wątroby
Badanie obejmowało zarówno model eksperymentalny, jak i randomizowane, podwójnie zaślepione badanie kliniczne z grupą placebo u pacjentów z ostrym wirusowym zapaleniem wątroby. Oceniano wpływ sproszkowanego korzenia Picrorhiza kurroa na markery uszkodzenia wątroby oraz tempo powrotu do prawidłowych parametrów biochemicznych.
W badaniu klinicznym u osób otrzymujących Kutki odnotowano istotnie szybszy spadek stężenia bilirubiny oraz poprawę aktywności enzymów wątrobowych (AST i ALT) w porównaniu z grupą placebo. Wyniki badań eksperymentalnych potwierdziły również ochronne działanie Kutki na komórki wątroby i zmniejszenie stopnia ich uszkodzenia. Badanie wskazuje na potencjał Picrorhiza kurroa we wspieraniu prawidłowego funkcjonowania i regeneracji wątroby. [3]
4. Wpływ Kutki (Picrorhiza kurroa) na ochronę nerek w nefropatii cukrzycowej
Badanie laboratoryjne oceniało potencjał ekstraktu z Picrorhiza kurroa we wspieraniu ochrony nerek w przebiegu nefropatii cukrzycowej. Wykorzystano analizę farmakologii sieciowej, modelowanie molekularne oraz badania in vitro w celu identyfikacji aktywnych związków i mechanizmów ich działania.
Wyniki wykazały, że ekstrakt z Kutki wpływa na szlaki związane ze stresem oksydacyjnym i stanem zapalnym oraz zwiększa przeżywalność komórek nerkowych. Zaobserwowano również korzystny wpływ na ekspresję białek związanych z procesami zapalnymi i włóknieniem nerek. Badanie wskazuje
na potencjał Picrorhiza kurroa jako naturalnego wsparcia ochrony nerek
w przebiegu nefropatii cukrzycowej. [4]
Symbol
Dolegliwość
Połączenie
Wsparcie wątroby w stanach
zapalnych i infekcjach
Kutki + Bhumiamalaki + Amalaki + Guduchi + Manjistha
Reakcje alergiczne dotyczące skóry
i układu oddechowego
Kutki + Anthrapachaka + Pippali + Przęśl chińska + Lukrecja
Osłabiona odporność i niski
poziom odżas
Kutki + Ashwagandha + Chiretta + Lukrecja
Zaburzenia pracy jelit, szczególnie zaparcia i biegunki
Kutki + Korzeń rabarbaru + Senna + Koper włoski + Imbir + Kardamon
Wsparcie trawienia i oczyszczania
Kutki + Kurkuma
Oczyszczanie jelit
Kutki + Vidanga
Rasa (smak): gorzki, ostry
Virja (energia): chłodząca
Vipaka (efekt potrawienny): ostry
Guna (właściwości): suche, lekkie
Działanie na dosze: zmniejsza pittę i kaphę, może zwiększać vatę
Dhatu (tkanki): osocze, krew, tkanka tłuszczowa, nerwowa i rozrodcza
Srotas (kanały): układ trawienny, krążenia, wydalniczy, oddechowy, nerwowy i rozrodczy
Lekhanija: oczyszcza organizm z nagromadzonych substancji i wspiera redukcję nadmiaru tkanki tłuszczowej
Bhedanija: działa silnie oczyszczająco na jelita
Dipana: rozpala ogień trawienny
Jakriduttejaka: wspiera i wzmacnia wątrobę
Raktadahaghna: ochładza krew
Raktaśodhana: oczyszcza krew
Kusztaghna: wspiera skórę
Viszaghna: pomaga usuwać toksyny
Kriminaszaka: działa przeciwpasożytniczo
Dżwaraghna: łagodzi nadmiar gorąca
Amaghna: pomaga usuwać amę i wspiera procesy oczyszczania
Glikozydy irydoidowe, w tym pikrozydy i kutkozyd
Glikozydy kurkubitanowe
Apocynina
Androzyna
Związki fenolowe
Związki o właściwościach przeciwutleniających
Kutki może zwiększać doszę vata, dlatego powinno być ostrożnie stosowane
u osób z jej wysokim poziomem, szczególnie przy osłabieniu, suchości organizmu i wrażliwym układzie pokarmowym.
Większe ilości mogą powodować biegunkę, wzdęcia lub nadmiernie pobudzać pracę jelit. Ostrożność zalecana jest również przy osłabionym trawieniu.
Kutki nie powinno być stosowane w okresie ciąży. Osoby przyjmujące leki, zmagające się z chorobami przewlekłymi, zaburzeniami glikemii lub chorobami autoimmunologicznymi powinny skonsultować jego stosowanie z lekarzem albo wykwalifikowanym specjalistą ajurwedy.
[1] Picrorhiza kurroa. Monograph. Altern Med Rev. 2001 Jun;6(3):319-21. PMID: 11410077. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11410077/
[2] Verma P.C., Basu V., Gupta V., Saxena G., Rahman L.U., Pharmacology and chemistry of a potent hepatoprotective compound Picroliv isolated from the roots and rhizomes of Picrorhiza kurroa royle ex benth. (kutki). Curr Pharm Biotechnol. 2009 Sep;10(6):641-9. doi: 10.2174/138920109789069314. Epub 2009 Sep 1. PMID: 19619118.
[3] Vaidya A.B., Antarkar D.S., Doshi J.C., Bhatt A.D., Ramesh V., Vora P.V., Perissond D., Baxi A.J., Kale P.M., Picrorhiza kurroa (Kutaki) Royle ex Benth as a hepatoprotective agent–experimental & clinical studies. J Postgrad Med. 1996 Oct-Dec;42(4):105-8. PMID: 9715310.
[4] Pal S., Yellurkar M.L., Das P., Sai Prasanna V., Sarkar S., Gajbhiye R.L., Taraphdar A.K., Velayutham R., Arumugam S., A network pharmacology, molecular docking and in vitro investigation of Picrorhiza kurroa extract for the treatment of diabetic nephropathy. J Biomol Struct Dyn. 2025 Sep;43(15):8385-8396. doi: 10.1080/07391102.2024.2314259. Epub 2024 Feb 14. PMID: 38356141.
