Darmowa dostawa od 200 zł
Emblica officinalis

Amla

Amla (Emblica officinalis) znana jest również pod nazwą Amalaki (agrest indyjski). Owoce amli rosną na drzewach występujących dziko i uprawianych we wszystkich częściach Indii. Jest to owoc, który ceniony jest w całych Indiach jako odżywczy tonik o właściwościach oczyszczających krew i regenerujących błony śluzowe. Podaje się, iż jeden owoc amli zawiera tyle samo witaminy C co 20 pomarańczy. 

W Ajurwedzie uznaje się ją za owoc posiadający pięć z sześciu smaków (kwaśny, gorzki, ostry, cierpki, słodki), chociaż to kwaśny jest jego głównym smakiem. Owoce Amli uważane są za chłodzące w działaniu i dlatego stosowane są do usuwania nadmiaru ciepła i stanów zapalnych w organizmie, co wpływa m.in. na równoważenie zaburzeń doszy pitta. Amla stosowana jest dla wsparcia zdrowej pracy mózgu u osób starszych, na zaparcia, czy problemy z oddawaniem moczu. Amalaki stosuje się zarówno miejscowo – zewnętrznie, jak i wewnętrznie w celu wspierania funkcjonowania błon śluzowych, skóry, w tym skóry głowy, dziąseł i przewodu pokarmowego. Poza tym używa się ich w celu utrzymania prawidłowego poziomu cukru we krwi, budowy czerwonych krwinek, czy wspomagania funkcji wątroby.

Amla to jeden z trzech owoców wchodzących w skład ajurwedyjskiej mieszanki wspierającej funkcjonowanie układu pokarmowego i jelit – Triphali. Co więcej, stanowi też bazę odmładzającej i cenionej w Indiach formuły Chyawanprash.

Amla - charakterystyka rośliny

Amalaki to sanskrycka nazwa  drzewa Agrestu lekarskiego ( Emblica officinalis), które powszechnie znane jest pod nazwą Amla. Rośnie ono w całych Indiach i wydaje małe, kwaśne owoce.

To smukłe drzewo, o pierzastych liściach oraz jasnozielonych kwiatach uważane jest w Indiach za święte. Kwiaty przekształcają się w małe, zielone, jadalne owoce. Są one nieco włókniste i bardzo kwaśne. To właśnie kwaśny smak, który jest cechą charakterystyczną tego owocu, stał się inspiracją do nadania mu nazwy. Amla oznacza w języku hindi dosłownie „kwaśny”. W Indiach istnieją również inne określenia na amlę, zwłaszcza w sanskrycie. Oznaczają „matkę”, „pielęgniarkę” i „nieśmiertelność”. Wszystkie te określenia świadczą o mocy tej rośliny oraz o właściwościach jej owoców wspomagające zdrowie organizmu.

Zastanawiano się, czy amla jest owocem cytrusowym, czy ziołem. W medycynie ajurwedyjskiej uważana jest za zioło. Potocznie niektórzy nazywają są cytrusem ze względu na jej kwaśny smak i wysoką zawartość witaminy C. Należy jednak do innej rodziny. Cytrusy to rodzaj roślin należących do rodziny ruty (Rutaceae), a amalaki należy do  rodziny Phillanthaseae. Owoce amli nie mają też grubej, mięsistej skórki charakterystycznej dla roślin cytrusowych.

Amla - korzyści zdrowotne

  • likwiduje stany zmęczenia i otępienia,
  • wspomaga leczenie anemii i chorób układu krążenia,
  • opóźnia procesy starzenia, zwiększa wigor i potencję,
  • buduje odporność organizmu, zapobiega infekcjom,
  • pobudza trawienie, wspomaga pracę jelit,
  • działa przeczyszczająco,
  • zapobiega miażdżycy, obniża stężenie cholesterolu w surowicy krwi,
  • chroni wątrobę, wzmacnia serce,
  • korzystnie wpływa na wzrok,
  • reguluje wszystkie trzy dosze (vata, pitta, kapha),
  • wzmacnia i regeneruje włosy, skórę, paznokcie,
  • środek zobojętniający kwas,
  • działanie przeciwzapalne, przeciwgorączkowe, hepatoprotekcyjne, ściągające, hemostatyczne, przeciwutleniające,
  • adaptogen.

Amla - wskazania

  • osłabienie i podatność na infekcje,
  • schorzenia przewodu pokarmowego,
  • zaparcia, wrzody, hemoroidy,
  • zapalenie żołądka, okrężnicy,
  • zapalenie wątroby (np. wskutek radiolub chemioterapii),
  • cukrzyca i choroby układu moczowego,
  • profilaktyka antynowotworowa,
  • choroby autoimmunologiczne, alergie,
  • podwyższony cholesterol,
  • kołatanie serca,
  • anemia.

U niektórych osób może minąć od 3 do 6 tygodni, zanim organizm w pełni zaaklimatyzuje się do nowego zioła lub formuły. Możesz zdecydować się na powolne zaprzestanie stosowania amli  po osiągnięciu pożądanego efektu lub kontynuować przyjmowanie jej jako codziennego suplementu. Dla wielu osób amla może być przyjmowana długoterminowo, przez miesiące lub lata. Współpraca z praktykiem jest zawsze najlepszym sposobem na ustalenie właściwej dawki i okresu stosowania dla Ciebie.

Badania naukowe nad Amlą

Istnieje szereg badań nad Amlą, które wskazują na jej dobroczynny wpływ na organizm. Poniżej przedstawiam dziesięć badań klinicznych przeprowadzonych na ludziach, które oceniały wpływ amli na różne aspekty zdrowia:

1. Wpływ amli na czynniki ryzyka chorób sercowo-naczyniowych
Spożycie amli znacząco obniżyło poziom cholesterolu LDL, VLDL, trójglicerydów oraz białka C-reaktywnego (hsCRP), sugerując korzystny wpływ na profil lipidowy i stan zapalny. [1]

2. Wpływ ekstraktu z amli na markery stanu zapalnego i dyslipidemię
Po 3 i 6 miesiącach suplementacji zaobserwowano redukcję całkowitego cholesterolu, cholesterolu LDL oraz wzrost cholesterolu HDL. Dodatkowo, poziom białka C-reaktywnego (CRP) uległ znacznemu obniżeniu, wskazując na działanie przeciwzapalne. [2]

3. Wpływ amli na kontrolę glikemii u pacjentów z cukrzycą typu 2
Suplementacja amli przez 12 tygodni doprowadziła do istotnego obniżenia poziomu glukozy na czczo oraz hemoglobiny glikowanej (HbA1c) w porównaniu z grupą placebo. [3]

4. Wpływ amli na cukrzycę typu 2
Kwas elagowy obecny w amli wykazał działanie przeciwcukrzycowe poprzez stymulację komórek β trzustki do wydzielania insuliny i poprawę tolerancji glukozy. [4]

5. Wpływ amli na funkcje poznawcze u starszych dorosłych
Po 90 dniach suplementacji zaobserwowano poprawę w testach pamięci i uwagi w grupie otrzymującej ekstrakt z amli w porównaniu z grupą kontrolną. [5]

Badania naukowe nad Amlą

6. Wpływ amli na mucositis wywołane radioterapią u pacjentów z nowotworami głowy i szyi
Połączenie amli z jodem było bardziej skuteczne w łagodzeniu objawów mukozitis niż sam jod, nie wpływając negatywnie na kontrolę guza. [6]

7. Wpływ amli na stres oksydacyjny i stan zapalny u pacjentów z zespołem metabolicznym
Ekstrakt z amli w dawkach 250 mg i 500 mg dwa razy dziennie przez 12 tygodni zmniejszył stres oksydacyjny, stan zapalny oraz poprawił profil lipidowy w porównaniu z grupą placebo. [7]

8. Wpływ ekstraktu z amli na dyslipidemię
Ekstrakt z amli w dawce 500 mg i 1000 mg dziennie znacząco obniżył poziom cholesterolu całkowitego, LDL, trójglicerydów oraz zwiększył poziom HDL w porównaniu z grupą placebo. [8]

9. Wpływ amli na stres oksydacyjny wywołany przez środki kontrastowe
Ekstrakt z amli wykazał działanie ochronne przed uszkodzeniem nerek wywołanym przez środki kontrastowe poprzez redukcję stresu oksydacyjnego. [9]

10. Wpływ amli na zdrowie skóry i oznaki starzenia
Po 8 tygodniach stosowania kremu zaobserwowano znaczną poprawę elastyczności skóry oraz redukcję głębokości zmarszczek w porównaniu z grupą placebo. [10]

Połączenia z innymi ziołami

Symbol

Dolegliwość

Połączenie

Problemy jelitowo- żołądkowe np. spowolnione trawienie, zaparcia, wzdęcia, bóle brzucha i niestrawność

Amla + haritaki + bibhitaki
Ta mieszanka ziół znana jest jako Triphala.

Zaparcia

Amla + haritaki + babka jajowata

Nadkwaśność, wrzody i stany zapalne przewodu żołądkowo-jelitowego

Amla + shatavari + lukrecja

Choroby serca z towarzyszącą arytmią

Amla + arjuna + bala + bibhitaki

Hiperlipidemia

Amla + guggulu

Cukrzyca

Amla + gurmar + kurkuma + neem + shilajit + czarny pieprz

Schorzenia wątroby

Amla + kutki + neem + guduchi

Amla - działania wg ajurwedy

Rasajana: odżywia i regeneruje

Vadżikarana: działa jako afrodyzjak

Dżivanija: wzmacnia energię

Śukrala: zwiększa produkcję nasienia

Vrisja: zwiększa potencję

Hridaja: odżywia serce

Dipanija: pobudza trawienie

Raktaśodhana: oczyszcza krew

Raktavardhaka: odżywia rakta dhatu

Raktapittahara: leczy choroby krwotoczne

Tridoszaghna: łagodzi wszystkie trzy dosze

Keśja: odżywia włosy

Pramehaghna: eliminuje choroby układu moczowego i cukrzycę

Medhja: odżywia umysł

Anuloma: koryguje przepływ vaty

Virecana: działa przeczyszczająco

Stambhana: działa ściągająco i wiążąco

Cakszuszja: wspomaga wzrok

Amla - właściwości energetyczne

Rasa (smak): wszystkie smaki oprócz słonego, czyli kwaśny, gorzki, cierpki, z ostrym i słodkim jako smakami drugorzędnymi

Virja (energia): chłodząca

Vipaka (efekt potrawienny): słodki

Guna (właściwości): lekkie, wysuszające

Działanie na dosze: tridosaghna – obniża stan wszystkich dosz, ale przede wszystkim pitta i vata (PV-, K+). Zwiększa odżas

Dhatu (tkanki): wszystkie tkanki, przede wszystkim krwionośna i mięśniowa

Srotas (kanały): układ krążeniowy, trawienny, wydalniczy

Związki aktywne

Kwasy organiczne: kwas askorbinowy (witamina C) (750mg na 10g świeżych owoców lub 23mg na 1g suszonych), taniny

Bioflawonoidy: kwercetyna, kemferol

Polifenole: kwas galusowy

Cytokininy: zeatyna

Przeciwwskazania

Amla jest produktem typu superfoods. Należy jednak zachować ostrożność przy jej stosowaniu, jeśli występuje w organizmie wysoki poziom ama (toksyn) oraz doszy kapha. 

Nie należy stosować dużych dawek amli w przypadku występowania biegunki i czerwonki.

Bibliografia

1. Shoemaker, SaVanna. “Indian Gooseberry: Benefits, Uses, and Side Effects.” Healthline. Healthline Media, October 15, 2020. 

2. Gogte, Vaidya V. M. Ayurvedic Pharmacology & Therapeutic Uses of Medicinal Plants. Reprint. Chaukhambha Publications, 2009. 310.

3. Pole, Sebastian. Medycyna Ajurwedyjska. Fundamenty tradycyjnej praktyki. Galaktyka, 2013. 

4. Hatanakam M., RDN, L.D. — Shoemaker S., MS, RDN, LD on October 15, 2020. Medically reviewed.  Indian Gooseberry: Benefits, Uses, and Side Effects https://www.healthline.com/nutrition/indian-gooseberry#what-it-is.

5. Vishwanatha U, Guruprasad KP, Gopinath PM, Acharya RV, Prasanna BV, Nayak J, Ganesh R, Rao J, Shree R, Anchan S, Raghu KS, Joshi MB, Paladhi P, Varier PM, Muraleedharan K, Muraleedharan TS, Satyamoorthy K. Wpływ Amalaki rasayana na uszkodzenia i naprawę DNA u losowo wybranych osób w podeszłym wieku. J Ethnopharmacol. 2016 Sep 15;191:387-397. doi: 10.1016/j.jep.2016.06.062. Epub 2016 Jun 27. PMID: 27364038
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27364038

6. Shukla V, Vashistha M, Singh SN. Ocena profilu antyoksydacyjnego i aktywności amalaki (Emblica officinalis), spiruliny i trawy pszenicznej. Indian J Clin Biochem. 2009 Jan;24(1):70-5. doi: 10.1007/s12291-009-0012-3. Epub 2009 May 8. PMID: 23105810; PMCID: PMC3453465
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23105810

7. Saini, R., Kumar, V., Upadhyay, N. i in. Analiza porównawcza właściwości leczniczych i odżywczych trzech odmian owoców Phyllanthus emblica z północno-zachodnich Himalajów. Chemia Afryka 7 , 705–723 (2024). https://doi.org/10.1007/s42250-023-00789-y

8. Khan K.H., Rola Emblica officinalis w medycynie – przegląd, Międzynarodowe Badania Botaniki 2 (4): 218-228, 2009.  

Badania

[1] Brown, PDS, Ketter, N., Vis-Dunbar, M. i in. Kliniczne skutki spożycia owoców Emblica officinalis na czynniki ryzyka chorób sercowo-naczyniowych: przegląd systematyczny i metaanaliza. BMC Complement Med Ther 23 , 190 (2023). https://doi.org/10.1186/s12906-023-03997-8

[2] Antony, B., Benny, M. i Kaimal, TNB Badanie kliniczne pilotażowe w celu oceny wpływu ekstraktu Emblica officinalis (Amlamax™) na markery stanu zapalnego układowego i dyslipidemii. Indian J Clin Biochem 23 , 378–381 (2008). https://doi.org/10.1007/s12291-008-0083-6

[3] Majeed, M.; Narayanan, NK; Mundkur, L.; Prakasan, P.; Nagabhushanam, K. Super Fruit Amla (Emblica officinalis , Gaertn) w leczeniu cukrzycy i wynikających z niej powikłań: zwięzły przegląd. Nutraceuticals 2023 , 3 , 329-352. https://doi.org/10.3390/nutraceuticals3030026

[4] Fatima, N., Hafizur, R.M., Hameed, A. et al. Ellagic acid in Emblica officinalis exerts anti-diabetic activity through the action on β-cells of pancreas. Eur J Nutr 56, 591–601 (2017). https://doi.org/10.1007/s00394-015-1103-y

[5] Husain, I., Zameer, S., Madaan, T. i in. Badanie wieloaspektowych neuroprotekcyjnych działań Emblica officinalis (Amla): przegląd. Metab Brain Dis 34 , 957–965 (2019). https://doi.org/10.1007/s11011-019-00400-9

[6] Hegde, S.K., Rao, S., Rao, P. et al. Aqueous Extract of Emblica officinalis Linn (Indian gooseberry) in Combination with Iodine is More Efficacious than Iodine Alone in Mitigating Mucositis in Head and Neck Cancer Patients Undergoing Curative Radiotherapy: Retrospective Observations. Indian J Otolaryngol Head Neck Surg 74 (Suppl 3), 6330–6338 (2022). https://doi.org/10.1007/s12070-021-03059-w

[7] Usharani, P., Merugu, P. & Nutalapati, C. Evaluation of the effects of a standardized aqueous extract of Phyllanthus emblica fruits on endothelial dysfunction, oxidative stress, systemic inflammation and lipid profile in subjects with metabolic syndrome: a randomised, double blind, placebo controlled clinical study. BMC Complement Altern Med 19, 97 (2019). https://doi.org/10.1186/s12906-019-2509-5

[8] Upadya, H., Prabhu, S., Prasad, A. et al. A randomized, double blind, placebo controlled, multicenter clinical trial to assess the efficacy and safety of Emblica officinalis extract in patients with dyslipidemia. BMC Complement Altern Med 19, 27 (2019). https://doi.org/10.1186/s12906-019-2430-y

[9] Tasanarong, A., Kongkham, S. & Itharat, A. Antioxidant effect of Phyllanthus emblica extract prevents contrast-induced acute kidney injury. BMC Complement Altern Med 14, 138 (2014). https://doi.org/10.1186/1472-6882-14-138

[10] Mushtaq D. Adil, Peerzada Kaiser, Naresh K. Satti, Afzal M. Zargar, Ram A. Vishwakarma, Sheikh A. Tasduq, Effect of Emblica officinalis (fruit) against UVB-induced photo-aging in human skin fibroblasts, Journal of Ethnopharmacology, Volume 132, Issue 1, 2010, Pages 109-114, ISSN 0378-8741, https://doi.org/10.1016/j.jep.2010.07.047

Polecane zioła

ZOBACZ WIĘCEJ PRODUKTÓW

Zobacz również inne zioła w Przewodniku

ZOBACZ WSZYSTKIE
Ważne informacje